Hapşırana Neden “Çok Yaşa” Diyoruz?
Günümüzde hapşıran kişiye nezaket göstergesi olarak “çok yaşa” deriz. Ancak bu sözün nereden geldiği ve dayandığı temeller, tarihin unutulmuş bazı karanlık olaylarını gün yüzüne çıkarıyor.
“Çok yaşa” sözü nereden geliyor?
Orta Çağ Avrupa’sında, hapşırmanın ciddi hastalıkların başlangıcı olduğuna inanılırdı. Bunun nedeni, 14. yüzyılda vebaya yakalananların sık sık hapşırmasıydı. Papa VI. Gregorius, yayınladığı bir genelge ile Hristiyan inancına sahip herkesin her hapşırmasından sonra “Tanrı sizi kutsasın” demesini ve sonrasında “Tanrı bana yardım etsin” duasını okumasını emretmiştir.
Farklı inanışlar
Bazı insanlar, bir zamanlar bir kişinin ruhunun hapşırdığında vücudundan fırlayabileceğine, hapşırmanın aksi takdirde vücudu şeytan veya kötü ruhların istilasına açtığına veya hapşırmanın vücuttaki kötü bir varlığı dışarı atma çabası olduğuna dair halk inancına sahiptiler.
Bu durumlarda “Tanrı seni korusun” veya “çok yaşa” sözleri bir tür koruma kalkanı olarak kullanılmıştır.
Türk kültüründe ise
Türk kültüründe ise hapşıran kişiye “çok yaşa” denildiğinde, o kişinin “sen de gör” veya “hep birlikte” şeklinde karşılık vermesi; “Benim uzun süre yaşadığımı, yaşlandığımı sen de görebilecek kadar uzun yaşa” demek ve iyi dileği karşılıklı hale getirmektir.
