Çocuklarda Çevre Bilinci Oluşturmak

Çocuklarda Çevre Bilinci Oluşturmak

Dijitalleşen bir dünyada, fiziksel ve ruhsal anlamda sağlıklı kalabilmek ancak doğayla güçlü bağlar kuran insanlar için mümkün olabilir. Çünkü insan, yapısı gereği, ait olduğu yer olan, doğada, öz benliğine dönebilir.

Bu dönüşümün, günümüz koşullarında, giderek zor bir hale geldiği ifade edilebilir. Betonlaşan bir çevre, kirlenen denizler, nesli tükenen hayvanlar, yok olan ormanlar… Tüm bu nedenlerden dolayı, çevresini gözlemleme konusunda derine inmek, en değerli beceridir, insanın, doğayla kuracağı bağ için.”

Çevresini anlamlandırmaya ve gözlemlemeye başlaması için fırsat tanıyın ..

Uzmanlar, çevre bilincinin, erken çocukluk döneminde oluştuğunu ifade etmektedir. Dünya Eğitim Enstitüsü’nün yaptığı araştırmaya göre ise, 12 yaşına kadar doğaya ve açık hava aktivitelerine düzenli maruz kalmayan çocuklar, büyüdüklerinde doğayı ve çevreyi önemsemiyorlar. Bu nedenle çocuklarda çevre bilinci oluşturmak adına atılması gereken adımlar için geç kalınmamalıdır.

Bu bağlamda, çocukların ‘’her alanda olduğu gibi’’ nasihate değil, iyi örneğe ihtiyaçları vardır. Ebeveynlerin, çevreye duyduğu özen ve saygının, çocuklar üzerinde ne denli önemli etkisi olduğu da göz ardı edilmemelidir. Çocuklara, çevresindeki canlı varlıkları, gözlemleme şansı verilmelidir. Bir ağaca baktığında, onun, üzerindeki dallar ve yapraklardan ibaret olmadığı vurgulanmalı, başka neler gördüğü sorgulanmalıdır. Ağaçların, birbirleriyle, kökleri yardımıyla iletişim kurdukları, Dünya için ne denli önemli oldukları, yaprakları arasındaki farklar, yaşlarının nasıl hesaplandığı gibi detayları bilen bir çocukta, oluşacak farkındalık duygusu, çevredeki birçok varlık için geliştirilebilir. Çevresini anlamlandırmaya ve gözlemlemeye başlaması için fırsat tanımak, bu bilinci oluşturmadaki en önemli adımlardan biridir.

Çevre ve Geri Dönüşüm konuları sadece okulda kalmasın!

20.yüzyıldan itibaren plastik kullanımı başta insanlar olmak üzere tüm canlılar için tehlike arz etmeye başlamıştır. Yapılan araştırmalarda birçok deniz canlısının midesinde, mikro plastikler bulunması, endişe vericidir. Müfredatta da yer alan ‘’Geri Dönüşüm’’ konusu, erken çocukluk döneminden itibaren, çocuklarda farkındalık yaratmak için bir adım olarak görülse de sadece okulda kalması, edinilen bilgilerin davranışa dönüşmesini engellemektedir. Geri dönüşüm anlamında bilinçlenen bir öğrencinin, aile yaşamında da bu bilgiyi uyguluyor olması, değerlidir. Ekolojik anlamda sürdürülebilirliğin sağlanması, bu bilgilerin davranışa dönüşmesi ile mümkün olacaktır.

Geri dönüşümle ilintili olan bir başka önemli konu ise, karbon ayak izidir. İnsanların, kullandıkları ürünlerle ve yaptıkları ile çevreye verdikleri zarar olan, karbon ayak izinin önemi de eş değer oranda vurgulanmalıdır. Yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmanın ve enerji tasarrufunun, karbon ayak izini azaltmaya etkileri üzerinde durulmalıdır. Bireysel farkındalığın, bir mum misali, arttıkça, ışık huzmesine dönüşeceği unutulmamalıdır.

 

Organik atıkların değerlendirilmesi ve toprağın veriminin arttırılması için, kompostun önemi üzerinde durulmalı ..

Bir canlının atığının, başka bir canlının besini olduğu yargısından yola çıkılarak döngülerin içselleştirilmesi de sağlanmalıdır. Kişi başına ortaya çıkan atık düzeyinin ciddi oranlara ulaşması, özellikle organik atıkların dönüştürülmesi konusunu gündeme taşımaktadır. Birçok ülkede kompostlaştırma için, kanunlar düzenlenmiş, ülkede yaygınlaşması için çaba gösterilmiştir. Bu noktada, ülkemizde de çeşitli kurumlarda yürütülen kompost gübre üretimi çalışmaları, umut vaat edicidir.

TÜİK verilerine göre 2013 yılında Türkiye’deki metan gazı salımlarının en büyük bölümü (yüzde 58) atıkların bertarafından kaynaklanmaktadır. Türkiye’de 2015 yılında yürürlüğe giren Kompost Tebliği (2015 – 29286), biyo-atıkların katı atık depolama alanlarına gönderilmesi yerine kaynağında ayrıştırılmasını tüm belediyeler için zorunlu kılmaktadır. Organik atıkların değerlendirilmesi ve toprağın veriminin arttırılması için, kompostun önemi üzerinde durulmalı, bu bilinç geliştirilmelidir. Çocukların bakımını üstleneceği, bir bitki olması ve büyüyüp gelişmesine kompost gübrenin etki etmesi, çok erken yaşta birçok alanda  farkındalık düzeyini besleyecek bir girişim olacaktır.

Bu Yazıyı Paylaş
Saadet Gülüş Yüksel

Saadet Gülüş Yüksel

Aytink.com Yazarı // Eğitimci