3 Dakikada Tarih: Birinci Dünya Savaşı (1914-1918)

3 Dakikada Tarih: Birinci Dünya Savaşı (1914-1918)

Paylaş

3 Dakikada Tarih: Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) yazımızda, dünya tarihinin en önemli olaylarından birisi olan Birinci Dünya Savaşına genel hatlarıyla bakalım.

Sanayi devriminin ardından, Avrupalı devletlerin başını çektiği ülkeler, dünyanın dört bir yanındaki ham madde kaynaklarına hakim olma yarışına girdi. Bu yarışa sonradan dahil olan İtalya ve Almanya’nın özellikle Afrika Kıt’asındaki faaliyetleri gerginlik yaratmaya başladı.

28 Haziran 1914 tarihinde Avusturya-Macaristan prensinin Saraybosna’da bir Sırp milliyetçi tarafından öldürülmesi ile başlayan savaşın perde arkasında ise ülkelerin mevcut sınırlarını genişletmek ve sömürge pazarındaki hakimiyetini arttırma isteği vardır.

Birinci Dünya Savaşı Öncesi Oluşan Bloklar: 

İttifakAlmanya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, İtalya

İtilaf: İngiltere, Fransa, Rusya şeklinde oluşmuştur.

Ancak daha sonra İtalya, İttifak grubunda iken Antalya ve çevresinin kendisine bırakıldığı gizli bir antlaşması ile İtilaf Grubu’na geçmiştir.

Birinci Dünya Savaşına daha sonra katılan Osmanlı İmparatorluğu ise İttifak Devletleri arasında yer almıştır. Birinci Dünya Savaşında Osmanlının Savaştığı cepheler:  Kafkas Cephesi, Kanal Cephesi, Filistin-Suriye Cephesi, Irak Cephesi, Çanakkale Cephesi, Hicaz-Yemen Cephesi, Galiçya Cephesi, Makedonya, Romanya.

1915–1916 yılları arasında Çanakkale Çephesinde Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında yapılan deniz ve kara muharebeleri savaşın en çetin cephelerinden birisi olmuştur. Ayrıca yenilgi yaşanmayan tek cephedir.

Birinci Dünya Savaşı sırasında pek çok gizli antlaşma imzalanmıştır. Ancak Rusya’da Bolşevik ihtilali sonucunda yönetim değişmiştir. Bolşevikler itilaf devletleri arasındaki antlaşmaları herkese açıklayınca yapılan bu gizli antlaşmalar hayata geçirilememiştir.

Savaşı bitiren barış antlaşmaları 18 Ocak 1919 tarihinde düzenlenen Paris Barış Konferansı’nda hazırlanmıştır. 
Versailles Barış Antlaşması (28 Haziran 1919) Almanya ile imzalanmıştır.
Saint-Germain Barış Antlaşması (10 Eylül 1919) Avusturya ile imzalanmıştır.
Neuilly Barış Antlaşması (27 Kasım 1919) Bulgaristan ile imzalanmıştır.
Trianon Barış Antlaşması (4 Haziran 1920) Macaristan ile imzalanmıştır.
Sevr Barış Antlaşması (10 Ağustos 1920) Osmanlı Devleti ile imzalanmıştır.

Savaş sona erdiğinde dünyadaki pek çok denge değişmiş ve ağır kayıplar verilmiştir.

Rus, Alman, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı imparatorlukları yıkılmış yeni milli devletler kurulmuştur. Litvanya, Letonya, Estonya, Finlandiya, Yugoslavya, Çekoslovakya, Polonya, Macaristan, SSCB kurulan yeni devletlerdir.

Savaş sonrasında barışın korunması adına pek çok adım atılmıştır. Milletler Cemiyeti (10 Ocak 1920), Locarno Antlaşması (16 Ekim 1925), Kellog Paktı (27 Ağustos 1928) bu adımların en somut olanlarıdır. Ancak hiç biri daha sonra patlak verecek olan İkinci Dünya Savaşını engelleyememiştir.

Bu Yazıyı Paylaş